papegaaienkennis: voeding: voedingssupplementen
vitaminen en mineralen:
Papegaai en vitaminen?
Vitaminen...
Als je de papegaai een goed uitgebalanceerd voedingspakket aanbiedt van pellets,
zaden, eivoer, groenten, fruit en vlees dan is het geven van extra vitaminen en
mineralen eigenlijk
totaal overbodig.
Pellets bevatten over het algemeen alle noodzakelijke vitaminen en mineralen.
Bestaat de voeding van een normaal gezonde papegaai voor 80% uit pellets dan
krijgt deze in principe voldoende vitaminen en mineralen.
De Afrikaanse papegaaien zouden mogelijk wat extra kalk kunnen verdragen.
Men onderscheidt twee hoofdsoorten vitaminen.
De wateroplosbare vitaminen en de vitaminen die niet in water oplosbaar zijn.
Een teveel aan wateroplosbare vitaminen verlaat over het algemeen het lichaam
langs natuurlijke weg.
Echter een teveel aan niet wateroplosbare vitaminen (A-D-E-K) worden in het vet
en in de lever van het lichaam opgeslagen.
Bij langdurige overdosering van deze vitaminen (A-D-E-K) kan op den duur
blijvende schade aan de organen van de vogel ontstaan.
Ook wordt er gesproken over een verschil tussen natuurlijke
en kunstmatige vitaminen.
Ofschoon ik géén echte bevestiging voor volgende bewering op internet heb kunnen
vinden wil ik het toch hier verteld hebben.
Over het algemeen wordt een teveel aan natuurlijke vitaminen (behoudens A-D-E-K)
langs natuurlijke weg, via de ontlasting, afgevoerd.
Bij kunstmatige vitaminen wordt beweerd dat een overschot daarvan veel
moeilijker afgebroken wordt en het lichaam verlaat.
Geef je extra vitaminedruppels... wees daarmee dan spaarzaam!
Let wel.... Overdaad schaadt... ook bij vitaminen en mineralen!!!
Toedienen vitaminen, mineralen en medicijnen:
Het beste kan de papegaai via gezonde voeding op natuurlijke wijze
naar binnen krijgen. Op die wijze krijgt de vogel zelden teveel vitaminen naar
binnen, en mocht dat onverhoopt toch het geval zijn verlaat dit teveel vaak via
natuurlijke weg weer het lichaam.
Mocht er op korte termijn toediening van extra vitaminen noodzakelijk zijn
kunnen verschillende manieren deze extra vitaminen aan de papegaai gegeven
worden.
Injecteren:
De meest directe en drastische methode is om de papegaai direct vitaminen in
zijn lichaam te injecteren.
Dat wordt eigenlijk uitsluitend door een dierenarts gedaan en dat alleen bij erg verzwakte
papegaaien die een groot gebrek hebben aan bijvoorbeeld vitamine A.
Een dergelijke injectie geeft vaak snel een positief resultaat maar is wel een
aanslag op de lever.
Vitaminedruppels: Je kan natuurlijk extra vitaminedruppels over het voer verspreiden, of in
het drinkwater doen.
Je kan de papegaai ook leren een beetje jus 'd-orange uit een klein glaasje of
van een lepel te drinken.
Door de jus 'd-orange kan je dan wat vitaminedruppels vermengen.
Voordeel daarvan is dat je precies weet hoeveel de papegaai naar binnen
gekregen heeft.
Uit recente onderzoeken is gebleken dat extra vitaminen vaak uitsluitend in
combinatie met bepaalde voedingsstoffen door het lichaam kunnen worden
opgenomen.
Vet is bijvoorbeeld behulpzaam mij het opnemen van de vitaminen A-D-E en K.
Zie ook het hoofdstuk
"medicijnen toedienen".
Vitamineoverzicht:
Vetoplosbare vitaminen:
Vitamine A: (vetoplosbaar)
Vitamine A (retinol) is een vetoplosbare vitamine die heel belangrijke is voor
je papegaai.
Deze vitamine A zorgt er voor dat het verenkleed en de huid van de papegaai in
optimale conditie verkeert, verder heeft het onder andere ook een positieve
invloed op de ogen, longen, slijmvliezen, spijsverteringskanaal en darmen van de papegaai.
Vitamine A verhoogt de totale weerstand van de kromsnavel.
Veel papegaaien die uitsluitend op zaadvoer zitten lijden aan een vitamine A
tekort.
Alleen vers zaad bevat vitamine A, maar helaas is het meeste zaad dat men voor
de vogel koopt niet meer vers.
Een vitamine A tekort veroorzaakt vaak een slecht verenkleed van de papegaai.
De veren zijn dof, groeien niet lekker, zien er niet echt meer mooi uit en de
rui verloopt ook niet lekker.
Ook kan op den duur de huid door vitamine A gebrek droog worden en er kunnen zelfs
schilfertjes op komen.
Daardoor ontstaat weer huidirritatie en dat veroorzaakt dan mogelijk dat je
papegaai zich gaat plukken.
Vitamine A-tekort ligt vrij vaak ten grondslag aan plukgedrag.
Om een vitamine A tekort te voorkomen kan men de papegaai
het beste met pellets voeren.
Vitaminedruppels bevatten wel vitamine A maar als dat via het water toegediend
wordt dan zijn de vitaminen zo vervlogen.
Veel vitamine A-rijke groenten geven is wel goed maar zet niet echt zoden aan de
dijk.
(Beta-)caroteen is een oranje stof in groenten die als pro-vitamine A omgezet
wordt tot vitamine A in het lichaam.
In de broedtijd heeft de pop behoefte aan extra vitamine A.
Overigens in onder andere vis zit ook veel vitamine A.
Spruiten, broccoli, peentjes, paardenbloembladeren bevatten veel vitamine A.
Een overdosis aan vitamine A kan zeer schadelijk zijn kenmerkend daarbij is
onder andere een lusteloze papegaai.
Een tekort aan vitamine A kan een veelheid aan nadelige gevolgen opleveren,
waarbij een slecht verenkleed een duidelijk uiterlijk kenmerk is.
Vitamine D: (vetoplosbaar)
Vitamine D (D2 - ergocalciferol, D3 - cholecalciferol) zorgt ervoor dat er kalk en fosfor in het bloed van de papegaai
opgenomen wordt.
Zaden bevatten geen vitamine D. Eidooiers, melk en kalkoenvlees en vette vis bevatten veel vitamine D.
Ook kaas en yoghurt bevatten veel vitamine D
Een dagelijks portie zonlicht bevordert de opname van vitamine D.
Via het talg wordt pro-vitamine D3 over de veren verspreid, deze wordt onder
invloed van zonlicht weer door het lichaam van de papegaai opgenomen als
vitamine A.
Een overdosis aan vitamine D, hetgeen overigens zelden voorkomt, kan schade
geven aan de inwendige organen als hart nieren en bloedvaten.
Een tekort aan vitamine D heeft botontkalking tot gevolg waardoor sneller een
botbreuk of botvergroeiing mogelijk is.
Vitamine E: (vetoplosbaar)
Vitamine E (alfa-tocoferol) beschermt de celwanden en bevordert dat de vitamine A in het lichaam
opgenomen wordt.
Het gaat veroudering tegen, werkt ontstekingsremmend, verhoogt het
immuniteitssysteem, verhoogt de vruchtbaarheid, is goed voor de hersenen en
bovendien regelt het de opname van vet in het lichaam. Vitamine E is goed voor
de spieren en voor de aanmaak van rode bloedcellen.
Vitaminen E vind je in granen, noten, zaden, groenten en fruit.
Nadelige gevolgen van een overdosis aan vitamine E zijn niet bekend.
Een tekort leidt mogelijk tot bloedarmoede.
Vitamine K: (vetoplosbaar)
Vitamine K (K1 - fytomenadion, K2 - menaquinon, K3 - farnochinon) is goed voor het bloed, versterkt het immuunsysteem, werkt tegen
schimmelvorming in de longzakken, bevordert de vedergroei, komt vooral veel voor
in groenten.
Het is zelden dat vogels een tekort aan vitamine K vertonen.
Broccoli, spinazie en diverse oliën bevatten vitamine K.
Nadelige gevolgen van een overdosis aan vitamine K zijn niet bekend.
Een tekort leidt mogelijk tot bloedstollingproblemen.
Wateroplosbare vitaminen:
De in water oplosbare vitaminen kunnen niet echt in het lichaam van de vogel
opgeslagen worden.
Daarom ook dat het belangrijk is dat deze vitaminen dagelijks
toegediend worden.
In de meeste gevallen volstaat dagelijks een kleine hoeveelheid groente.
Vitamine B1:
B1 (Thiamin)
B1 bevordert de eetlust en is goed voor de energievoorziening, hart en
zenuwstelsel. Heeft invloed op de verbranding van koolhydraten en suikers.
Vitamine B1 komt voor in gekiemde zaden, verse zaden en vruchten, gist en
(varkens)vlees.
Nadelige gevolgen van een overdosis aan vitamine B1 zijn niet bekend.
Vitamine B2:
B2 (Riboflavin) Goed voor het zenuwstelsel, de huid en de veren.
Vitamine B2 vind je in broccoli, ei en noten.
Nadelige gevolgen van een overdosis aan vitamine B2 zijn niet bekend.
Een tekort leidt tot slecht bloed waarbij de zuurstofopname slecht is.
Vitamine B3: Goed voor de energievoorziening, het
zenuwstelsel, de huid en de veren en stofwisseling.
B3 (Niaciamide) komt in alle voeding voor.
Goed voor veren en stofwisseling.
Vitamine B6: Goed voor het zenuwstelsel en het
bloed, de weerstand en de spijsvertering.
B6 (Pyridoxine) komt voor in gekiemde zaden, peulvruchten in gist en (kippen)vlees
B6 is goed voor het zenuwstelsel, de stofwisseling en de ontwikkeling van de veren.
Vitamine B12: Goed voor het zenuwstelsel en is goed
voor de aanmaak van rode bloedcellen.
B12 (Cobalamin) komt voor in vlees met name lever en rundvlees..
B12 is goed voor het zenuwstelsel en is goed voor de aanmaak van rode
bloedcellen, wordt in de lever opgeslagen.
Nadelige gevolgen van een overdosis aan vitamine B12 zijn niet bekend. Het
lichaam reguleert meestal zelf de juiste opname.
Vitamine C: Goed voor de botten, weerstand en de
bloedvaten. Bevordert de opname van ijzer.
Veel vitamine C (ascorbinezuur) vind je in fruit en groenten en aardappels.
Deze vitamine wordt in de lever opgeslagen.
Nadelige gevolgen van een overdosis aan vitamine C zijn onder andere problemen
met de nieren.
Een tekort leidt tot een verlaagde weerstand en mogelijke bloedingen.
Mineralen:
Zonder mineralen kunnen de vitaminen niet in het
lichaam opgenomen worden.
Mineralen zijn onder andere belangrijk voor de groei, opbouw van het skelet, het zenuwstelsel en de
spierfuncties.
Belangrijke mineralen zijn:
Calcium: groene groenten, walnoot, zalm, zuivel
Jodium: sla, groene paprika, ananas, pinda's, zeewier, zeevis
Kalium: groene bladgroenten, banaan, citrusvruchten, aardappelen
Koper: zaden, noten, zeevis
Magnesium: donkergroene groenten, appel, noten, sojabonen
IJzer: vlees, noten, groenten en aardappelen
Eiwitten: (Aminozuren)
Men onderscheidt 20 verschillende soorten eiwitten.
De vogel maakt zelf een aantal aminozuren aan en een deel haalt de vogel uit de
voeding.
Zorg voor een gevarieerd voedingsaanbod en de vogel zal daaruit de noodzakelijke
eiwitten halen.