papegaaienkennis: wetenswaardigheden 

geslachtsbepaling bij de kromsnavel
 

Geslachtsbepaling kan op diverse manieren:
* geslachtsbepaling door een endoscopisch onderzoek
* geslachtsbepaling  door DNA onderzoek
    - DNA onderzoek van afgenomen bloed
    - DNA onderzoek van de veren
* geslachtsbepaling door middel van uiterlijke kenmerken
* geslachtsbepaling door bekken voelen
* geslachtsbepaling door gedrag

Endoscopie: (laparoscopie)
Endoscopie is het algemene woord voor binnenin kijken.
Laparoscopie verwijst specifiek naar het inwendig bekijken van de buikholte via een gecreëerde lichaamsopening.
Bij endoscopie wordt de vogel even in een licht slaapje gebracht.
Door een klein gaatje in de buikwand te maken kan men met behulp van een soort fiberglascamera'tje in de buikholte naar onder andere de geslachtsorganen kijken.
Endoscopisch onderzoek wordt meestal pas na de jeugdrui gedaan.
Het grote voordeel van het endoscopische onderzoek is dat men direct het geslacht vast kan stellen en bovendien kan men bij een pop ook nog even de eierstokken beoordelen.
Tevens kan men de nieren, lever en een deel van de longen nader bekijken en beoordelen.

DNA-onderzoek:
Het DNA-onderzoek kan men zowel op wat bloed als ook op een paar veertjes van de vogel toepassen.
De chromosomen worden vastgesteld en aan hand van de uitkomst kan men vaststellen of het een man of een pop betreft.
Het grote voordeel, met name bij het onderzoek van de veren, is dat men niet met de vogel naar een dierenarts hoeft.
Je stuurt gewoon het afgenomen bloed of de veertjes naar het laboratorium en pakweg 2 weken later krijg je de uitslag per post toegezonden.
De eerste veertjes van het kuiken zijn al geschikt voor geslachtsbepaling.
Nadeel is echter dat deze vorm van onderzoek redelijk fraudegevoelig is.
Men kan heel eenvoudig de veertjes van een bewezen pop opsturen en daarbij het ringnummer van een andere vogel opgeven.
Helaas gebeurt deze vorm van fraude steeds meer. Daarom ook hier deze waarschuwing.

Uiterlijke kenmerken:
Er zijn ook een flink aantal kromsnavels waarbij men aan de hand van uiterlijke kenmerken duidelijk kan zien of het een man of een pop betreft.
Edelpapegaai --------------- man overwegend groen en de pop rood met blauw.
Grijze roodstaart----------- vorm van de kop maar zeker geen 100% zekerheid! "link"
Kaketoe ---------------------- man heeft een donkerbruine iris de pop een lichtbruine... wel pas vanaf 3 tot 4 jaar.
Parkieten -------------------- man heeft een blauw neusdop en de pop een bruine neusdop.
Valkparkiet grijze ---------- man wangvlek intenser van kleur, kop heeft meer geel, kuif is geel, egaal grijze staartveren
                                            pop grijze kop, kuif hoofdzakelijk grijs, onderzijde staartveren geel-grijs visgraatmotief
Valkparkiet lutino ---------- pop aan onderzijde vleugels lichte of zelfs witte vlekken gelijkelijk verdeeld.
Valkparkiet Witmasker ---  man witte kop met wit-grijze kuif, pop 
Halsbandparkiet -----------

Bekkenvoelen:
Met een wat oefenen, bij vooral veel verschillende kromsnavels kan je door het bekken te betasten voelen of je het met een pop of met een man te maken hebt. Bij de pop staat over het algemeen de bekkenbotjes wat verder uit elkaar als bij de man.
Deze methode wordt erg vaak toegepast bij agapornissen. Bij de valkparkiet wordt het ook wel toegepast maar daar is het verschil veel subtieler.

Gedrag:
Ook het gedrag van de kromsnavel kan een indicatie van het geslacht zijn.
Agaporniden die takjes of stukjes onder hun veren stoppen zijn vaak popjes.
Valkparkiet------- man machogedrag, trots rondlopen met opgeheven kop en de vleugels wat uit elkaar, tikken met de snavel.

wetenswaardigheden

Adressen laboratoria voor DNA onderzoek:

Gendika
ADC
dr. van Haeringen

Hierboven een foto van Mac, vermoedelijk een popje (3 jaar)

Hierboven een foto van Loco van Esther. Loco is een man.

Bij grijze roodstaarten wordt vaak gezegd dat de vorm van de kop van het popje ronder is als bij de man.
De snavel van de man, bij de grijze roodstaarten, zou ook forser zijn als die van een pop.
Maar aan hand van de uiterlijke kenmerken van de grijze roodstaart kan men het geslacht zeker niet met 100% zekerheid bepalen!