papegaaienkennis: ziekte en gezondheid 

PBFD-wat nu?:

De bloedtest heeft uitgewezen dat je vogel besmet is met het PBFD virus, wat nu?

Nu sta je natuurlijk voor een ontzettend moeilijke keuze want jouw papegaai is drager van het virus.
Mogelijk dat je op dit moment nog geen ziekteverschijnselen ziet maar de kans is heel erg groot dat je daar in de toekomst wel mee geconfronteerd gaat worden.

Is er nog hoop:
In het "verslag van het telefoongesprek" met dr. ir Anique Kappe wordt duidelijk aangegeven dat wanneer een vogel eenmaal besmet is met het PBFD virus deze zijn leven lang een potentieel besmettingsgevaar oplevert.

De meningen daarover echter zijn verdeeld.
Onlangs in een gesprek met een zeer kundig dierenarts die heel veel kromsnavels onder behandeling heeft werd volgende visie gegeven:
1) de vogel heeft PBFD en sterft daar aan;
2) de vogel heeft PBFD en blijft levenslang drager;
3) de vogel overwint PBFD en verwijdert het virus volledig uit het lichaam.
Optie 3 komt heel zelden voor maar komt zeker wel voor!
Alleen door de vogel na een aantal maanden opnieuw te laten testen kan je er achter komen of de vogel dit akelige virus overwonnen heeft.

Wat kan je doen:
Je kan nu uit de volgende 4 mogelijkheden kiezen:
1) de vogel direct euthanaseren
2) de vogel in quarantaine zo goed mogelijk verzorgen.
herstelt de vogel zich van de ziekteverschijnselen dan kan men een nieuwe bloedtest overwegen.
wordt de vogel echt zwaar ziek kan men altijd nog overwegen tot euthanaseren over te gaan.
3) de vogel verzorgen tot de natuurlijke dood
4) de vogel aan een onwetend iemand verkopen, geld in je zak stoppen en een ander met de problemen opschepen.  

Men kan natuurlijk nog wel meer mogelijkheden bedenken maar in principe kan men de keuzemogelijkheden terugbrengen tot bovenstaande 4 opties.
Waarbij mogelijkheid nummer 4 natuurlijk direct weggeschrapt behoort te worden want mensen die dat doen....

Alvorens wat dieper in te gaan op de diverse mogelijkheden is het belangrijk om toch wat meer over het virus PBFD te weten.

PBFD is een virus! Is een vogel eenmaal besmet met een virus dan zal dat virus vermoedelijk nooit meer uit het lichaam verdwijnen!!! 
Ook zal de vogel mogelijk ALTIJD besmettelijk kunnen zijn voor andere kromsnavels. PBFD blijkt in de praktijk hoogst besmettelijk!
Besmetting van andere vogels kan ook langs een indirecte weg, bijvoorbeeld via de mens, plaatsvinden!
Voorbeeld: je aait een besmette vogel, je stopt je hand in je broekzak, daarna was je je handen.
De volgende dag kom je bij een andere vogel, hebt net wat uit je broekzak gehaald, je aait de vogel en een paar verenstofjes van de besmette vogel (via hand, broekzak en weer hand) komen terecht op deze vogel.
De andere vogel KAN op deze manier besmet raken en weer een heleboel andere vogels besmetten.
De kans dat er op deze manier een besmetting plaats vindt is weliswaar niet zo erg groot maar zeker toch aanwezig.

Is de vogel eenmaal besmet met het virus PBFD dan zal het lichaam van de vogel dit virus gaan bestrijden.
Sommige, bijzonder sterke vogels, weten ook daadwerkelijk dit virus te overwinnen. (met of zonder hulp van medicijne)
Deze vogels zijn dan "resistent" en zullen zelf waarschijnlijk nooit meer last krijgen van het virus.
In sommige gevallen, wanneer de vogel door een willekeurig ziekte verzwakt wordt of de vogel komt in een andere stresssituatie, zou het virus weer op kunnen gaan spelen. In zo'n situatie zal de vogel wellicht het opnieuw opgekomen virus met succes wederom kunnen bestrijden maar is gedurende die periode weer hoogst besmettelijk.
Je "resistente" vogel zal eigenlijk ALTIJD BESMETTELIJK blijven voor andere vogels, waarbij INDIRECTE BESMETTING ook altijd mogelijk blijft.
Mocht men met een besmette, maar resistente, vogel gaan kweken zal blijken dat de meeste kuikens ook besmet zijn.
Vaak zullen deze kuikens andere vogels besmetten eer ze zelf op jonge leeftijd sterven.

De symptomen van een besmette vogel zijn divers.
Wanneer het virus in het bloed van de vogel zit gaat er het een en ander gebeuren...
Het lichaam van de vogel gaat het virus bestrijden, dat kan volledig zonder uiterlijke kenmerken lukken, zodat de vogel gezond lijkt.
Het is mogelijk dat na de rui het verenkleed van de vogel abnormale kleuren vertoont, of dat er bloedveren uitvallen.
Ook ziet men vaak misvormde veren die uitvallen, te dikke veerschachten, half verrotte veerschachten, vreemde punten aan de veerschachten.
Er kan snavelrot op gaan treden en/of de teennagels kunnen aangetast raken.
Vaak vooraf aan deze uiterlijke verschijnselen merkt men dat de vogel toch wel erg veel van zijn stok valt.
De snavelrot, de verenrot, de verkleuringen, het geregeld vallen, dat alles kan door de vogel overwonnen worden, echter in de meeste gevallen sterft de vogel aan de gevolgen van een of andere ziekte. Het weerstandsvermogen van de vogel wordt namelijk door het virus dermate verzwakt dat de vogel andere ziektes niet meer succesvol kan bestrijden. (AIDS heeft bij de mensen een vergelijkende uitwerking).
Nogmaals...overwint de vogel het virus blijft deze altijd een gevaar voor andere papegaaien.

Medicijnen om de zieke vogel te genezen bestaan er niet.
In sommige gevallen wordt er Metacam aan de zieke vogel gegeven, hetgeen een sterke pijnbestrijder is, waarmee soms wat positieve resultaten mee behaald zijn.
Wellicht zijn er nog meer medicijnen en preparaten die de dierenarts kan voorschrijven met het doel de vogel in zijn lijden te verlichten.
Preventief vaccineren tegen het virus PBFD is in Europa niet mogelijk! (hierover onderaan wat meer)
Goede huisvesting, goede gezonde voeding... dat is momenteel eigenlijk het enige dat men de vogel kan bieden.
Maar in deze heeft je dierenarts het laatste woord, wie weet heeft deze nog suggesties.

 

Nu terug naar de de mogelijkheden: 

Keuze 1: (direct euthanaseren)
Deze mogelijkheid is verreweg het meest wijze besluit!
Of de vogel nu de ziekte overwint of niet... de vogel blijft te allen tijde een potentiële besmettingshaard voor andere kromsnavels.
De kans dat door directe of door een indirecte wijze een andere vogel besmet wordt is erg groot.  
Direct euthanaseren is weliswaar resoluut maar eigenlijk de enige manier om dit virus zo goed mogelijk te bestrijden en uit te bannen.

Keuze 2: (verzorgen en euthanaseren)
Tja, het is je lieveling, je bent gek op je vogel, hij ziet er nog goed uit, hij is nog zo vrolijk.
Allemaal argumenten om voor deze tweede mogelijkheid te kiezen.
Maar realiseer je je wel dat dat enorme consequenties met zich meebrengt!
De vogel zal volledig in quarantaine gehouden moeten worden en de mensen die met de besmette vogel in aanraking komen mogen eigenlijk niet meer in contact komen met andere kromsnavels.
Contact met andere vogels is wel mogelijk maar dan moet HYGIËNE werkelijk enorm in acht genomen worden!
Bedenk wel.... "een ongeluk zin in een klein hoekje" en een andere besmette papegaai kan weer vele andere papegaaien besmetten.
Twee mogelijkheden zijn er als je voor deze optie kiest...
- de grootste kans is er dat je vogel doodziek wordt en dan komt er gewoon een moment dat de vogel overlijdt of dat je tot euthanasie over moet gaan.
- er is een kleine kans dat de vogel het virus overwint.
Overwint de vogel het virus, dan zal deze er weer gezond uit gaan zien en lijkt het of er niets aan de hand is.
Zelfs is het mogelijk dat bij een hernieuwde test de vogel voor PBFD virus vrij verklaard wordt.
De vogel lijkt gezond en daar ligt een groot gevaar!!
Men wordt nonchalanter met de quarantaine en de hygiëne en voordat men het in de gaten heeft is er weer een andere vogel besmet met alle ellende en gevolgen van dien, want.... je vogel blijft levenslang drager van het virus PBFD en kan altijd andere vogels besmetten. (let wel... hierover zijnde meningen verdeeld!!)

Keuze 3: (verzorgen tot de dood)  
Tja alles wat bij keuze 2 staat gaat op bij keuze 3.
Maar mocht blijken dat de vogel erg gaat lijden is het misschien toch wijs om de vogel te euthanaseren of te laten euthanaseren.
Wil je niet tot euthanaseren overgaan geef dan een verzorging die de vogel verdient.
Blijkt de vogel het virus te overwinnen gaat hetzelfde op wat bij keuze 2 als slotopmerking staat geschreven.

Keuze 4: (struisvogelpolitiek en verkopen)
Deze keuze is natuurlijk uit den boze!!! Naast het feit dat het enorm onethisch is zal mogelijk de besmette vogel nog vele andere vogels besmetten.
Toch ga ik hier wat dieper op deze mogelijkheid in.
Het blijkt namelijk in de praktijk dat er heel veel, met name jonge vogels, verkocht worden die met PBFD besmet zijn!
Ik ben ervan overtuigd dat er kwekers zijn die zeker weten dat hun kweekvogels drager zijn van het virus en toch om het geld doorgaan met kweken.
Zij hebben dan oudervogels, die wanneer ze getest worden... met het resultaat "negatief" uit de test komen.
Met deze uitslag in de hand kunnen ze zeggen: "ik was mijn handen in onschuld" mijn vogels zijn negatief getest!
Toch blijken die vogels wel degelijk drager te zijn van het virus PBFD.
Er behoort een belletje te gaan rinkelen bij kwekers wanneer die regelmatig het signaal doorkrijgen dat door hen geleverde kuikens besmet zijn.
Gelukkig zijn er steeds meer kwekers die wel heel alert zijn en werkelijk van alles doen om PBFD uit hun bestand te houden.

Opnieuw laten testen?
Nu komen we automatisch op de vraag of je eventueel na verloop van tijd de reeds eerder positief geteste vogel opnieuw zou moeten laten testen.
In de meeste gevallen zal de 2e test wederom positief zijn, dat in ieder geval is de ervaring van een gerenommeerd testlaboratorium.
Soms, heel soms, overwint de vogel het virus.
Een hernieuwde test kan dan mogelijk de uitkomst "negatief" hebben.
Toch weet je beter!!!! De vogel heeft weliswaar het virus overwonnen maar is en blijft drager van het virus. (hierover zijn de meningen verdeeld!!)
Deze papegaai is altijd een besmettingsgevaar voor andere kromsnavels!!!
Deze test is eigenlijk alleen zinvol wanneer je voor keuze 2 gaat waarbij je het criterium legt bij... als de vogel het virus binnen 3 maanden overwonnen heeft ga ik niet over tot euthanaseren en neem ik alle voorzichtigheid in acht, blijkt de vogel positief ga ik direct over tot euthanaseren.

Vaccinatie:
Er wordt verteld dat er in Amerika een vaccinatie tegen PBFD bestaat.
Het vaccinatiebeleid in Europa is veel strenger dan in Amerika, deze vaccinatie is momenteel in ieder geval (nog) niet mogelijk binnen Europa.
Vermoedelijk zal het nog heel lang duren eer die mogelijkheid in Europa komt.
De reden:
Vaccineert men de vogels dan wordt daarmee elke vogel een klein beetje besmet met het virus.
Naderhand is niet meer te achterhalen welke vogel echt besmet is en welke vogel gevaccineerd is.
Door vaccinatie is de kans groot dat het virus een andere nieuwe variant gaat ontwikkelen, waardoor mogelijk het hek helemaal van de dam is.

Euthanasie:
Voor euthanasie van de vogel kan men bij elke dierenarts terecht.
Men kan er ook voor kiezen zelf de euthanasie toe te passen.
Het euthanaseren kan men als volgt doen:
Doe in een plastic zak of een emmer met deksel een kleine hoeveelheid ether.
Doe de vogel in de zak/emmer en sluit deze af.
De vogel zal vrijwel direct bewusteloos raken en vrij vlot sterven.
Houdt de zak/emmer gedurende een wat langere tijd gesloten zodat men zeker is dat de vogel overleden is.  

Kan het virus toch helemaal verdwijnen?
Bij mijn recherche naar informatie over dit onderwerp heb ik gebruik gemaakt internet en met een aantal experts getelefoneerd.
Er is inmiddels al veel onderzoek gedaan naar PBFD maar de meningen van de diverse experts liggen beslist nog niet op één lijn.
Wel wordt overwegend gesteld dat wanneer "resistente" papegaaien in een stress schieten de kans zonder meer aanwezig is dat het virus bij de vogel weer op gaat spelen waardoor ook het besmettingsgevaar weer veel groter wordt.
Maar zoals reeds eerder vermeld, wordt er ook beweerd dat het virus totaal uit het  vogellichaam kan verdwijnen. Wie het weet mag het zeggen.

Algemene informatie:
PBFD (psittacine beak and feather disease - Circovirus = bek- en verenrot): vogel direct van andere vogels afscheiden. ... naar dierenarts.
Kenmerken: bij baby-vogels (die vaak al vóór de geboorte besmet kunnen zijn) is het moeilijk te zien.
Aangetaste veren, uitgevallen veren met bloed aan de penpunten, waarbij de penpunten deels erg dun zijn, kale rode plekken, glimmende snavel, verkleuring van de snavel, zweertjes op de bovensnavel, aangetaste teennagels, evenwichtsstoornissen.
Algemeen: Deze virusziekte tast het hele gestel aan is is uiterst besmettelijk. Een volwassen papegaai kan drager zijn en op een gegeven moment breekt het door. Genezing is tot nu toe nog maar uiterst zelden gelukt. Kakatoes en grijze roodstaarten zijn hier zeer bevattelijk voor. Oudere dieren (vanaf ca. 6 jaar) kunnen spontaan genezen van een besmetting.
Diagnose: bloedonderzoek, verenonderzoek (=minder betrouwbaar)
Verspreiding: verenstof, ontlasting, direct en indirect contact
Behandeling: meteen quarantaine geen behandeling mogelijk!

Info:
De bloedtest is meestal een test waarbij getest wordt op aanwezigheid van het DNA van het PBFD virus type 1.
Op het veel minder gevaarlijke PBFD virus type 2 wordt zelden of nooit getest.


 

     
zieke papegaai

nb.:
met dank aan dr. ir. Anique Kappe (laboratorium Gendika) die mij wederom in een telefonisch onderhoud erg veel informatie heeft gegeven.
met dank aan dr. van Haeringen (laboratorium van Haeringen)
met dank aan het NOP (Nederlandse Opvang Papegaaien)
met dank aan de vele anderen die op directe en indirect wijze informatie gegeven hebben.