papegaaienkennis: ziekte en gezondheid

aspergillose:

Aspergillosis (schimmelziekte)
Kenmerken: aangetaste ademhalingswegen, zwaar ademen, ontstoken oogleden mogelijk, kop naar een kant gedraaid, bol zitten, groene ontlasting in combinatie met niet eten.
Gapen en gelijktijdig klikgeluiden afgeven.
Algemeen: Schimmels zweven altijd door de lucht, de vogels worden er altijd wel mee geconfronteerd. Normale schimmelbelastingen leveren bij de gezonde vogel geen problemen op.
Schimmelconcentraties, met name in een warme, donkere, vochtige en zuurstofrijke omgeving waar bijvoorbeeld voedselresten liggen belasten de gezonde vogel natuurlijk veel meer.
Zwakke vogels met weinig weerstand zijn veel bevattelijker voor deze schimmelziekte (Aspergillus Fumigatus) die met name groeien in de luchtzakken en ademhalingswegen.
Vogels verzwakken onder andere door eenzijdige voeding, te weinig vitaminen A, door stress en/of door medicijngebruik.
Bij de grijze roodstaart, amazone en kaketoes komt aspergillosis redelijk vaak voor. Deze schimmels komen overal voor en worden verspreid door de lucht. Bladeren, ontlasting, ophopingen van vuil dient men te vermijden.
Diagnose: Röntgenfoto, bloedonderzoek,
Verspreiding: niet besmettelijk, schimmels in warme vochtige omgeving, bedorven voedsel
Behandeling: het medicijn itrafungol (bij een grijze roodstaart dagelijks 0,2 ml gedurende 21 dagen)
De vogel in een nevelkamer plaatsen waarin antischimmel medicijn verneveld wordt.
Preventie: hygiëne en voorkom te hoge luchtvochtigheid   ( >70% )  

Aspergillose:
De papegaai wordt continue geconfronteerd met de schimmel Aspergillose Fumigatus.
Het zweeft eenvoudig door de lucht, wordt door de vogel ingeademd en het is vrijwel onmogelijk de lucht volledig vrij te maken van deze schimmelsporen.
Vooral grotere papegaaien als de grijze roodstaart, de amazone papegaai en kaketoes zijn bevattelijk voor deze schimmelaandoening.

De gezonde vogel heeft over het algemeen voldoende weerstand om een geringe hoeveelheid van deze schimmel te bestrijden.
Het is wat anders wanneer de vogel een slechte conditie heeft, dan is het gevaar zelfs redelijk groot dat de vogel last krijgt van deze schimmel.

Gevaarlijke bron van de schimmel:
Ofschoon de schimmel overal voorkomt, dus ook in een droge omgeving, voelt de schimmel zich het beste thuis op een warme, donkere, zuurstofrijke en vochtige plaats.
Bijvoorbeeld een bodembedekking waarop vogelpoep, etensresten en vochtigheid te vinden is zal een ideale plaats voor de ontwikkeling van deze schimmel zijn.

Hoe voorkomen:
- zorg dat de vogel in een optimale conditie is;
- geef de vogel een goed en gevarieerd voedingspakket;
- hygiëne is en blijft erg belangrijk;
- zorg dat de relatieve luchtvochtigheid niet te hoog is;
- voorkom langdurige behandeling van de vogel met antibiotica.

Aspergillose komt op verschillende manieren voor:
- een wit-gele schimmel zet zich vast op de ademhalingswegen en de luchtzakken waardoor de vogel ademhalingsproblemen krijgt. Deze schimmel groeit snel en de kans is groot dat de vogel stikt.
- een identiek schimmel die langzamer groeit maar een giftige stof afgeeft die op den duur diverse organen aantast, met name de lever.
- gelige korsten in de neusholte en zwelling onder het oog;
- schimmel op de syrinx (het geluidsorgaan), de vogel maakt geen geluid meer en ademt zwaar.

Diagnose:
De diagnose van deze schimmel is vaak erg moeilijk.
Een röntgenfoto geeft niet altijd de aanwezigheid van de schimmel aan.
Bloedonderzoek zou een mogelijkheid zijn maar deze techniek is zeker (nog) niet zo ver ontwikkeld dat men op de uitslagen kan blindvaren.
Schimmel uit de neusholte kan onder de microscoop bekeken en vastgesteld worden.

De behandeling:
Normale antibiotica hebben geen invloed op deze schimmel.
Vaak zelfs dat bepaalde antibiotica als bijverschijnsel een extra vernauwing van de luchtwegen heeft en dat is nu net iets wat de vogel niet kan gebruiken.
Een min of meer succesvolle behandeling van deze schimmel is sinds kort mogelijk maar het blijft nog steeds een probleem de schimmel volledig te verwijderen. 
Zichtbare schimmels worden door de dierenarts verwijderd.
De vogel kan in een nevelkamer geplaatst worden waarin de lucht verrijkt wordt met een schimmeldodend middel.
In combinatie met de nevelkamer wordt vaak het medicijn intrafungol gegeven. (dosering 0,5 ml/p.kg/dag, direct in de bek druppelen)
Imaverol wordt ook vaker gegeven.
Soms wordt er een kuur van dagelijkse injecties in het spierweefsel gegeven.



           Aspergillose Fumigatus                     foto: Dr. David Midgley        


 

Waarschuwing:
Stel zelf geen diagnose, laat dat over aan de vakman.
Ga niet zelf dokteren.
Is de vogel ziek ga dan naar een kundig dierenarts.
 

     
zieke papegaai