tam maken
 

Tam maken buiten de kooi

Kortwieken:
Voorwaarde om je papegaai buiten de kooi op de hieronder aangegeven manier verder tam te maken is eigenlijk wel dat je papegaai "gekortwiekt" dient te zijn.
Is hij niet gekortwiekt mag je het wel proberen maar de kans is groot dat je papegaai wegvliegt en dat de hele procedure wat moeilijker verloopt.

De trainingslocatie:
Het beste kan je met je papegaai buiten het zicht van zijn vertrouwde omgeving (zoals zijn kooi en/of klimboom) gaan trainen.
De reden daarvoor is dat de papegaai in zo'n situatie jou (zijn trainer) als het enige vertrouwde in zijn omgeving ziet.
Daardoor zal de papegaai veel beter op jou reageren en bovendien kan de vogel dan niet naar zijn vertrouwde omgeving vluchten.
Ideaal is een rustige omgeving met weinig afleiding voor de vogel, bijvoorbeeld de badkamer of een slaap- of logeerkamer.
De papegaai zal zich daardoor veel opener naar je opstellen.

Transport:
Natuurlijk is het redelijk lastig om je "niet tamme" papegaai eerst maar eens op de plaats van bestemming te krijgen.
Misschien kan je de kooi naar die plaats meenemen en hem daar open zetten, misschien is er iemand in de buurt die de papegaai wel op kan pakken.
Haal wel de kooi uit het zicht van de papegaai zodra deze buiten de kooi op de trainingslocatie is.
Ziet de vogel namelijk de kooi, dan is dat voor hem mogelijk een vertrouwd punt en is de kans groot dat de vogel steeds de kooi in wil.
Lukt dat allemaal niet.... maak er dan geen stress-boel van maar probeer het ter plaatse buiten de kooi of leer de vogel eerst op een stok op te stappen in of op de kooi zodat je de papegaai met de stok kan verplaatsen naar de betreffende trainingsruimte.
Een Jock-kooi (een kooi die men aan de bovenzijde open kan klappen) zou in dat geval ideaal zijn, de vogel klimt zelf naar buiten en stapt dan mogelijk op de trainingsstok zodat je deze zittend op de stok naar de trainingsruimte kan verplaatsen.

Nood breekt wetten:
Volgende schrijf ik werkelijk niet graag... maar in sommige echt hardnekkige gevallen kan het soms niet anders.
Haal de gewiekte maar weerbarstige papegaai met behulp van de "papegaaiengreep" uit de kooi en breng de vogel zo vlot mogelijk naar de trainingslocatie  waar je intensief met de vogel het opstappen gaat trainen.

Hulpmiddelen:
Volgende hulpmiddelen bij de training buiten de kooi zullen zeker erg handig zijn.
Zorg dat je twee gewone ronde houten opstapstokken hebt waar de vogel goed op kan staan.
Gelijksoortige stokken als in de kooi zitten zouden daarvoor ideaal zijn. Misschien kan je de stokken uit de kooi even demonteren en gebruiken.
Bovendien een "trainingsstandaard" is ook ideaal, of een kleine "tafelzitstok".
Dan natuurlijk niet te vergeten een flink aantal zonnebloempitjes of andere kleine lekkernijen waarmee je je vogel kan belonen.

Een beetje honger:
De papegaai werkt het lekkerste mee als hij een beetje trek heeft (dus nog niet gegeten heeft).
Dan is de papegaai graag bereid een en ander te doen voor een lekkere versnapering.
Geef hem wel heel kleine stukjes zodat hij niet te snel verzadigd is!

(Speciaal voor de mensen die met de clicker willen werken, geclickt wordt altijd net voordat de papegaai het zaadje aanpakt en doe verder alles precies zoals aangegeven! .... voor meer informatie zie "clickertraining")

Aan de slag:
Alle voorbereidingen zijn getroffen, de papegaai zit op de tafelstandaard in laten we zeggen de logeerkamer.

Opstappen op de hand leren ...     methode 1:
Fase 1: Uit de hand laten eten
Het uit de hand eten kan je de vogel het beste in de kooi leren, ik ga er dan ook van uit dat de vogel dat al gewend is.
Het zal dus een kleine stap zijn om de vogel te leren buiten de kooi uit de hand te laten eten.

Stap 1:
Je papegaai zit op de tafelstandaard, voer je papegaai met de hand wat kleine lekkernijtjes.
Iedere keer als hij het zaadje aangenomen heeft prijs je hem uitbundig met lovende woordjes.
Blijf tussendoor zachtjes lief tegen de vogel praten.

Stap 2:
Houdt het zaadje iets van je kromsnavel af zodat hij wat verder moet reiken om het zaadje aan te nemen.
Pakt hij het aan weer lovende woordjes geven.
Houdt het zaadje steeds verder weg zodat hij een pasje of zelfs een paar pasjes op de zitstok moet maken om het zaadje te pakken.

Zodra stap 2 goed werkt kan je tussentijds ook gaan werken aan het opstappen op een stok en op de hand, maar vergeet de stappen 3 en 4 ook niet!!

Stap 3:
Nu hij de zaadjes vlot uit je hand (tussen duim en wijsvinger) neemt aai je kort voor hij het zaadje wil pakken snel even over zijn snavel met de middelvinger.
Iedere keer als hij het zaadje aangepakt heeft lovende woordjes spreken. Vertel hem ook hoe mooi hij wel is.
Verlang steeds meer van je papegaai, aai over zijn wangetje, geef dan het zaadje, aai over zijn koppie, geef dan het zaadje, aai over zijn buik, aai over zijn rug.
Stap 3 gaat beslist niet in één sessie!!! Daar doe je zeker meerdere sessies over.
Maar stap 3 herhaal je iedere keer weer ga gewoon verder met de andere stappen maar tussendoor blijf je steeds weer werken aan de aaibaarheid van je papegaai.
Je kunt rustig met stap 4 verder gaan terwijl je ook nog steeds met stap 3 aan het oefenen bent.
Stap 3 en stap 4 vloeien eigenlijk in elkaar over..

Stap 4:
Nu ga je proberen je papegaai aan twee handen te wennen. Met de ene hand lok je met het zaadje en zodra hij het zaadje aan wil nemen aai je met de andere hand over de snavel.
Iedere keer weer loven als hij het goed gedaan heeft en iets lekkers geven en wederom steeds meer gaan verlangen, als omschreven in stap drie.

Fase 2: Opstappen op zitstok of hand
Plaats de papegaai op een tafel... of liever nog op een tafelstandaard die op de tafel is geplaatst. (zie foto)
Men kan deze training met behulp van twee stokken doen, je kan ook in plaats van de stokken gelijk met je handen werken.
Lees dan in plaats van "(zit)stok" een gestrekte hand.

Stap 1:
Voer de vogel lekkere zaadjes of andere beloninkjes met de hand.
Als je het durft en het ook vertrouwd vindt... zou je de papegaai ook iets lekkers uit je mond kunnen laten pakken, je mond functioneert dan als een soort derde hand, met het voordeel dat je dan beide handen vrij hebt.

Stap 2:
Houdt tussen de papegaai en het zaadje een (zit)stok met een lengte van pakweg 50 cm. (eventueel uit de kooi).
De stok dient vóór de papegaai net iets boven de pootjes, op buikhoogte, gehouden te worden.
Laat de papegaai steeds verder over de zitstok reiken voor hij het zaadje te pakken krijgt.
Heeft hij het zaadje gepakt... prijs hem dan uitbundig met lieve woordjes.

Stap 3:
Blijf je papegaai met een zaadje lokken. Uiteindelijk moet je papegaai zelfs met één pootje (en later zelfs met twee pootjes) op de stok gaan staan om het zaadje te kunnen pakken.
Iedere keer als je papegaai het zaadje gepakt heeft prijs hem dan wederom uitbundig.
Stapt op een gegeven moment je papegaai vlot op de voorgehouden zitstok dan oefen je deze handeling steeds maar weer terwijl je gelijktijdig het commando "op" geeft.
 

Fase 3: Traplopen op stokken en hand
Stap 1:
Zodra je papegaai vlot van de tafelstandaard op de stok stapt kan je hem met een tweede stok leren traplopen.
Terwijl de papegaai op de ene stok zit houdt je de andere stok weer vóór zijn buik en geef hem het comando "op".
Lok hem met een zaadje dat je in je mond houdt... is hij opgestapt dan mag hij het zaadje uit je mond pakken of je legt de andere stok even weg en je geeft hem het zaadje met de hand. Beloon je papegaai ook gelijktijdig met lieve woordjes.
Blijf dit oefenen totdat de vogel vlot van de ene stok op de andere stap.
Laat nu de vogel eerst meerdere keren overstappen voordat je een beloning geeft. Eerst 2 keer dan 4 keer en later na 10 keer.
Uiteindelijk beloont men de vogel alleen nog maar incidenteel wanneer hij flink trap heeft gelopen.
Soms wil het wel eens helpen wanneer je voorzichtig met de stok tegen de buik duwt.

Stap 2:
Nu de papegaai vlot met behulp van twee stokken traploopt blijf je dat natuurlijk ook trouw met hem oefenen.
Ineens leg je een stok weg terwijl je in hetzelfde ritme doorgaat met het traplopen en inplaats van de tweede stok houdt je nu je hand voor zijn buikje, eventueel met een lichte druk op zijn buik waardoor de vogel niets anders overblijft dan op je voorgehaouden wijsvinder van de hand op te stappen.
Houdt daarna gewoon weer de stok voor zijn buikje zodat hij gewoon doorgaat met het traplopen.
Nu loopt de vogel trap afwisselend op de stok en op je hand.
Uiteindelijk leg je ook de andere stok ook weg en de vogel loopt trap van de ene hand op de andere hand.
Gebruik nu de tafelstandaard als eerste stok en je hand als tweede.... blijf oefenen en je vogel stapt vlot op de hand.
Vergeet niet tussendoor de vogel lovend toe te spreken en hem zo nu en dan te belonen met een lekkernij.

Voer wederom je papegaai lekkere zaadjes.
Ga verder te werk als het opstappen op de zitstok zoals hiervoor omschreven maar inplaats van de zitstok houd je je hand vertikaal voor de papegaai.

Fase 4: Win het volledige vertrouwen
Nu de papegaai vlot opstapt kan je verder met de vogel op het vertrouwen gaan trainen.
Belangrijk daarbij is dat de vogel je ook werkelijk kan volledig vertrouwen.
Plaats de vogel nooit op onveilige lokaties!
Zorg dat de vogel niet kan vallen en zich niet kan bezeren zolang je deze op je hand hebt.
Het is een hele klus om het vertrouwen van de vogel te winnen, dat vertrouwen kan je wel heel snel, door bijvoorbeeld een stommiteit, weer verliezen.
Als je het dan weer opnieuw op moet bouwen zal dat wederom een hele klus zijn en het is maar de vraag of je het weer volledig terugkrijgt.

Stap 1:
Zodra je de papegaai op je hand neemt zorg dan automatisch dat je je duim boven op zijn tenen drukt zodat je de papegaai goed vast kian houden.
Wen de papegaai daaraan, in het begin de tenen even kort vasthouden, zodra de vogel weerstand biedt gelijk loslaten.
Van lieverlee houd je de tenen steeds langer vast, totdat de vogel volledig gewend is dat de tenen vastgehouden worden.

Stap 2:
Loop nu met de vogel het hele huis door, zet hem op de leuning van een stoel, ergens op een tafel, op een kast, op een bedrand.
Zet hem overal op waar de vogel veilig kan zitten, laat hem kort zitten en laat de vogel dan weer op stappen.
Op die manier leer je de vogel dat hij absoluut niet bang hoeft te zijn voor plaatsen waar jij hem laat afstappen.

Stap 3:
Nu wordt het tijd met de vogel naar zijn kooi te lopen. Houdt de tenen goed stevig vast, loop richting kooi, loop er weer van weg.
Zet de vogel op de kooi en laat hem gelijk weer opstappen. Herhaal deze oefening meerdere malen.
Ga met de vogel op je hand in de kooi maar laat de lenen niet los, ga gelijk weer uit de kooi met je vogel op de hand.
Herhaal ook deze oefening meerdere malen, loop tussendoor ook weer even een rondje met de vogel.
Uiteindelijk plaats je de vogel in de kooi op zijn zitstok en laat hem meteen weer opstappen om hem weer met je duim op zijn tenen naar buiten te halen.

Stap 4:
Doe wapperoefeningen met de vogel.
Houdt de tenen goed vast en ga met je hand omhoog en weer omlaag.
Doe dat met zo'n snelheid dat de vogel net met zijn vleugls gaat wapperen.
Geef gelijktijdig het commando "vlieg".
De vogel zal zich veilig op je hand gaan voelen en op den duur direct op het commando "vlieg" gaan reageren door met de vleugels te wapperen.
Dat is bovendien een goede conditietraining voor de vogel die je zondermeer regelmatig kan doen.

Stap 5:
Train verder de papegaai regelmatig met de aanraak- en de theedoek-therapie en je vogel wordt op den duur werkelijk supertam.

 

Opstappen op de hand leren ...     methode 2:
Men kan ook het zaadje of lekkernij op de vingertopen leggen en voor de snavel van de papegaai houden.
Pakt hij de lekkernij dan prijs je papegaai de hemel in.

Leg nu het zaadje wat dichter bij je handpalm op je vingers en houdt je hand voor je papegaai met de toppen naar de papegaai gericht. Nu moet de papegaai al iets verder over je vingers reiken om het zaadje te kunnen pakken.
Heeft hij het zaadje.. wederom de papegaai lovend toespreken.
Leg het zaadje steeds verder weg totdat uiteindelijk je papegaai volledig op je vingers moet gaan staan om het zaadje te kunnen pakken.
Ga verder met de relevante oefeningen beschreven in "Opstappen op de hand leren ... methode 1:".

Opstappen op de hand leren ...     methode 3:
Voer je papegaai die op de tafelstandaard met de hand zaadjes.
Houdt het zaadje steeds verder van de papegaai weg waardoor de papegaai op zij op de tafelstandaard moet wandelen om het zaadje te kunnen pakken.
Leg je andere hand en arm in het verlengde van de zitstok.
Lok nu de vogel met een zaadje steeds meer richting de hand en arm die in het verlengde van de de tafelstandaard ligt.
Blijf de vogel lokken zodat hij uiteindelijk op je hand moet stappen om het zaadje te kunnen pakken.
Lukt dat goed... beweeg de hand waarop de papegaai staat dan iets alvorens deze het zaadje krijgt.
Ga zo steeds stapje voor stapje verder.
Ga verder met de relevante oefeningen beschreven in "Opstappen op de hand leren ... methode 1:".

Opstappen op de hand leren ...     methode 4:  badkuip-therapie
Op deze methode ben ik gekomen toen ik in een relatief korte tijd een paar oudere kleine kromsnavels vlot handtam wilde maken.
In de logeerkamer was het steeds stress de vogels weer in te vangen want ze bleven maar niet zitten op de tafelstandaard.
Uiteindelijk maar de badkamer gekozen omdat deze kleiner is en er staan minder meubels in. Natuurlijk de deksel van de toilet dichtgeklapt en de dure parfum van mijn vrouw veilig in een kast geplaatst. Maar ook daar ging het invangen nog steeds gepaard met veel te veel stress.
Toen de gewiekte vogel maar in de lege badkuip geplaatst.
De vogel kon niet uit de badkuip vliegen waardoor zijn bewegingsruimte flink beperkt werd en ik de vogel zonder veel moeite kon gaan stimuleren om op mijn hand te stappen. Steeds met zachte dwang drukte ik mijn wijsvinger tegen het buikje... zodra de vogel opstapte kreeg deze wat lekkers.
Het was weliswaar geen gezicht, ik geknield voor de lege badkuip maar het was werkelijk onvoorstelbaar hoe snel ik diverse kleine kromsnavels op deze manier de angst voor de handen en voor het opstappen afgeleerd heb.
Ga verder met de relevante oefeningen beschreven in "Opstappen op de hand leren ... methode 1:".

Nawoord:
Met een beetje fantasie kan je nog vele andere manieren bedenken hoe je jouw kromsnavel handtam kan maken.
In het "dagboek van Harry en Henriette" (2 agapornissen) heb ik nog een andere methode toegepast. 
De methoden die hier omschreven zijn leiden, mits goed en met voldoende geduld toegepast, volgens mij vrijwel altijd tot het gewenste resultaat.  

Succes!!!

Handige tips:
Wellicht gaat het ook nog een stuk makkelijker als het redelijk donker is in die ruimte.


 

tam maken